طنز نویس معروف مجله های توفیق و گل آقا با تخلص '
خروس لاری '
بعد مرگم نه به خود زحمت بسیار دهید
نه به من برسر گور و کفن آزار دهید
نه پی گورکن و قاری و غسال روید
نه پی سنگ لحد پول به حجار دهید
به که هر عضو مرا از پس مرگم به کسی
که بدان عضو بود حاجت بسیار دهید
این دو چشمان قوی را به فلان چشم چران
که دگر خوب دو چشمش نکند کار دهید
وین زبان را که خداوند زبان بازی بود
به فلان هوچی رند از پی گفتار دهید
کله ام را که همه عمر پر از گچ بوده است
راست تحویل علی اصغر گچکار دهید وین دل سنگ مرا هم که بود سنگ سیاه
به فلان سنگتراش ته بازار دهید
کلیه ام را به فلان رند عرق خوار که شد
ازعرق کلیه او پاک لت و پار دهید
ریه ام را به جوانی که ز دود و دم بنز
درجوانی ریه او شده بیمار دهید
جگرم را به فلان بی جگر بی غیرت
کمرم را به فلان مردک زن باز دهید
چانه ام را به فلان زن که پی وراجی است
معده ام را به فلان مرد شکمخوار دهید.
آنچـه میخوانید وصیت امام علی (ع)بـه فرزندش امام
حسن(ع)است كـه پـس از بـازگشـت از صفـیـن در قـریـه "حـاضـریـن"
نـوشـت. وصیتی و سفارشی كـه بـه همـه فرزندان اسلام وعموم
مومنـان است.
" فرزندم این نامـهاز پدریست كـه گرمی آفتـاب زندگیش بـه
سردی و غروب مینشیند.معترف به مصائب توانسوز روزگار است و سال و
ماه و ساعات از او روی برتافتهاند،و هر دم بمرگ نزدیك میشود. پدری
كه بـه پیشامدهـای این این جهـان نـاپـایدار و بی مقدار ،سر فرود
آورده و در خـانـه مردگـان سكنی خـواهد گزیدو فردا بعزم سفـری
جاودانه از این گیتی كوچ خواهد كرد. چنین پدری بـه فـرزند جـوانش
ـ كـه آرزومند چیزی است كه آنـرا نمیـابد ـ سخن میگـوید فـرزندی
كـه ـ بهـر حـال مـانند تمـام موجودات ـ هلاك خواهد شد وآماج
تیرهای بلا و هدف درد ها ورنجهـا و گروگان مصائب سخت روزگـار غدار
است.
موجودی كـه خدنگهـای زهرآگین و تلخ را نشانـه است و
بـه اضطرار اسیر چنین ناگواریهـای نـاپـایدار است.سـوداگر سرای فریب
و فسـاد و وامدار مـرگهـا و نابودی ها،هم پیمان و آمیخته با غمها و
قرین و جلیس با محنتها نـشــانــه و هـدف افـتهــا و شهـیـد هــوی و
هــوس دیگـران و سرانجام...جانشین مردگان است.
اینك پس از ثنا و ستایش پـاك آفریدگـار و درود فراوان بر رسول
خدا، پسرم تو بدان: من آن هنگام در چیزی كه برایم اشكار گردیده
مینگرم .
چـون میبینم جهـان از من روی میگیرد و روزگـار بـا
من به سركشی میگراید و آخرت از من استقبال میكند،احساس میكنم كه
هر چیز دیگر از یادم میرود و جز بكار خویش بچیزی رغبت ندارم. امّا
لحظـه ای كـه فـارغ از دیگران غم خویش میخورم و هوس مرا آسوده
میگذارد حقیقت در برابرم رخ مینمـاید و جلـوه گـر میشـود. چنین
كیفیتی است كه مرا بكوشش و تلاش وامیدارد،كـه بی تردید بازیچـه
نیست و از آمیختگی بدروغ و ریا، فرسنگها بدور است.
نیك كه
مینگرم تو را جزیی از خود مـیابمـ نـه خطاگفتم ـ بلكـه تو همـه
وجود منی و چنان آمیختـه با منی كـه اگر چیزی بتو روی آورد،درست
مانند انست كـه بمن روی آورده است.از اینرو اگر مرگ تو را فراگیرد،
چنان است كـه مرا گرفتـه . بدین سبب كار تو مرا در اندوه
افكنده،بدانگونـه كـه كـار خودم مرا بـه غم و افسـوس
میكشاند.بنابراین وصیت خویش را بر تو نوشتم در حـالی كـه خواه
برای تو بمـانم یـا بمیرم از اجرای آن بدست تو دل قـوی دارم و
مطمئن هستم.
پسـرم تـو را بپـرهیـزگـاری و تـرس از عقـوبت خدا و متـابعت و
فرمـانبرداری از آفریدگـار وصیت وسفـارش میكنم . ویرانـه دل را بنور
تابناكش آباد گردان، در رشته مهر با او ببندگی و دلسپاری چنگ
بـزن.زیـرا هیچ رشتـه و پیـوندی استـوار تـر ازپیـوستگی و همبستگی
با ذات لایزال كردگار متعال نیست.
دل بـه حكمت و مـوعظت
شـاد وپـاك بگردان وبـا یـاد مرگ در زهد وپارسایی بكوشو نرم رفتار
ونیك گفتار باش .پیوسته بیقین ایمان خویش را قوی كن و تقدیر مرگ
را بخود بقبولان و نفس خـود را بـه اعتراف در ناپایداری دنیا وادار
سـاز.
آلام و آزار و مصـائب سخت روزگار را بـه او بنمـایـان ،و
زشتی دهر و نـا ملایمـات روزهـا را نكـتــه بــه نكـتــه بـرایـش
بـرخـوان و اورا بـتـرسـان . با دفتر زندگی گذشتگان اورا آشنـا سـاز و حوادث و رویدادهـایی را كـه بر آنهـا گذشتـه است برای او بـاز گو.
نفس
خـویش را در بارگاه های ویران سفر ده و بگذار آثـار آنهمـه قدرت و
عظمت را نیك بنگرد ودریابد كـه از كجا تـا بكجـا رسیدهاند و چگونـه
از دوستان جدا شده اند ودر سراهای تنگ و تـاریك مـاندهاند.در این
موقع بخویش فكر كن كـه دیر یا زود تو نیز همچون یكی از تن های
تنهای آنها خواهی بود.
" پسر, خانـه ایمان و آرامگاه خویش
سامان ده و جهان جـاودان را بسرای نـا پـایدار مفروش. سخنی كـه
نیك نمیدانی مگو و پیرامون آنچـه مـربـوط بتـو نـیست گفتگـو مكـن.
در هـر راهـی كـه گـام مـینهی ، مبـادا به گمـراهی بـرسی.زیـرا در
گمـراهی و سـرگـردانی خویشتن داری بسی بهتر از انجام كاری است كه
سرانجامش هراس است و نگونباری.
مروج نیكوكاری باش تـا خود
از نیكو كـاران گردی . پیوستـه با دست و زبان نیكان رابـه
كـارهـای پسندیده تشویق كن و از كردار نكوهیده باز دار، وهر چند كـه
میتوانی، با بدكـاران و پلید فكران میامیز واز آنها دوری گزین. در
راه خدا جهاد كن چنان جنگ وجهادی كه شایسته قدر اوست.هر جا ودر هر
موقعیتی هر چند كه سختی كشی و به رنج افتی، برای حق و عدالت
قیـام كن.در كـار دین پیوستـه دانشجو بـاش و خـویشتن را بناملایمات
عادت ده.
صبور بودن در راه حق،نیكخویی است. در همـه
كارهـا بكردگـار خویش توكل كن زیرا تو بـه پنـاهگـاهی استوار و
نیرومند روی آوردهای. آنگاه كـه دست نیـاز بسوی خدای آوری، با
همـه دل و جان نیازمند باش زیرا وجود و كرم تنها از خداست. در كارها
بسیـار از او طلب خیر و نیكی كن، و در وصیت و سفارش من اندیشه
بكار بند وچیزی را از یاد مبر. زیرا نیكوترین گفتار سخنیاست كـه
شنونده را سودی سرشار و بهرهای بیشمار بخشد, سخن پاك و نیك آن
نیست كـه بهرهای نرسـاند و آموختن دانشی كـه پسندیده نیست بی
تـردید علم و عملش هم سـودمند نخـواهـد بـود.
فرزندم! به خود
مینگرم كه خرد سالی و جوانی بـه پیری و سالخوردگی رسـانیدهام و
سستی و نـاتوانی در وجودم خـانـه كرده، از اینرو در وصیت بتو
شتافتم. دیدم در آن حكمت و عبرتی است. بیم داشتم كه مبادا مرگم
فرا رسد، و آنچه در خاطرم میگذرد بتو نرسانده باشم و یا همانگونه
كه تنم را ضعف و سستی فرا میگیرد، اندیشـهام نیز سستی پذیرد و
سخنان بسیاری ناگفتـه ماند.ترسیدم كـه مبادا پیش از آنكـه
وصـایـایم را بشنوی هـوس بر تـو چیره گردد و فتنـه و آشوبهـای دنیـا
همچـون اشتری مست و سركش، تـو را بعصیـان كشد.
دل جوان
همچون زمین بكر و خاك پاك است. هر دانـه ای كـه در آن افتد نشو و
نما یابد. از اینرو پیش از آنكـه خاك دلت ناپـاك و سخت شـود، و عقل
و خردت اسیـر هـوس گـردد در تـربیتت كـوشیدم. من با دانش خویش
بسوی تو شتافتم تا اینكه تو نیز در درك حقایق بشتابی و درست
بدانسان كـه آزمودگان و تجربـه دیدگـان ، كیفیت كار خود را
میشناسند، تو نیز بكـار خویش آگـاه گردی. اگر چنین كنی ، بی نیاز از
رنج و معاف از آزمون و تجربه خواهی شد.
آنچه ما از دانش و
معرفت و ایمـان كسب نمودهایم تو نیز همـانهـا را بدست آر چـه بسیار
چیزهایی كـه بر مـا پوشیده بود بر تو عیـان گردد. " فـرزنـدم! اگـر
چـه عـمـر من هـمچـون كسـانی كـه پـیش از مـن بـودند درازنبود، اما
با همـان مهلت كوتـاه، بدیده كـاوشگری در كارشان نگریستم و در چندو
چون كار و اخبار و سرگذشت زندگیشـان اندیشه كردم و در احوال و
اوضاع بازماندگانشان، مطالعـه نمودم و چنان در این بحر مستغرق
بودم كه دریافتم خودم هم یكی از آنها هستم بلكـه ـ فراتر از این
ـ در سیر تاریخ و چگونگی زندگیشـان چنان با آنها امیختم ، كـه
احسـاس كردم بـا اولین و آخرینشـان زندگی كردهام!
آنگاه
پـاكی دنیـا را از نـاپـاكیش و سودش را از خسرانش باز شناختم. اینك
از هر كاری، نیك و پسندیده و گزیـدهاش را برای تـو انتخـاب نمـوده
و مجهـول ونـاپسندش را از تـو دور سـاختم.
آنچـه پدری مشفق و
مهـربـان در حق فـرزندش روا و سـزا میداند ، در حق تو كردم و گفتم.
و در این سخن اراده نمـودم كـه تو را حكمت و ادب آموزم، تا در
این عنفوان جوانی و روزگار شاد كامی،تربیت یافته و پند آموخته شوی
و ارادهات بهـر كاری، پاك و كردارت راست باشد. بـرای ادب آمـوزی
و حكمت اندوزی ، از كتـاب خداوند مهـربـان ، ابتدای سخن میكنم.
كتـابی و شریعتی كـه فـرامین و احكـام حلال و حرام را بما اموخته و
تجاوز و تخطی از آنها را نكوهش فرموده و ناپسند دانسته است.
بیم
از آن داشتم كـه مبادا همانگونـه كـه مردم در عقاید و احكام ، از
هوسها و اندیشـه های اشتباه خویش متابعت نمودند، تو نیز مانند آنان
بلغزش و خطا افتی. از اینرو آگاه كردنت بر آن امور نزد من سزاوارتر
از آن بود كه تو را در كار خویش رها كنم و دل از هلاك تو آسوده
سـازم. بر این امید كـه آفریدگار منان تو را در انجـام این وظـایف
پـاك و مقدس، توفیق دهد و بسوی مقصد نیك هدایت فرماید.
اكنون سفارش و توصیه من با تو چنین است:
فرزندم نیكو ترین چیزی كـه دوست دارم تو از وصیتم بجـای آوری،
پرهیز و ترس از خداست. به آنچه آفریدگاربرتو لازم و واجب شمرده
اكتفا كن و قدم براهی گذار كه نیكان و گذشتگان و پدر و مادر و
خـانوادهات در آن طریق گـام نهـادهاند. زیرا آنـان خویشتندار و
پرهیزكار و دانـا بوده، و در اینراه چیزی را فروگذار ننمودهاند.
همـانگونـه
كـه تـو می اندیشی و مینگری آنهـا نیز فكر كردند و دیدنـد،تـا اینكـه
سـرانجـام این دو كـار این بـود كـه بغـایت خویشتنداری و نهایت
انجام تكلیف و وظیفه خود رسیدند. پس اگر نفس تو از طریق آنان
سربـاز زد و نخواست همـانسـان كـه آنـان اندیشیدند و دیدند، بنگـرد و
بینـدیشـد و در این دو یقین كند، تو او را بـه متـابعت مجبور كن
وخواهـان همین روش پسندیده باش.
البتـه با تحصیل و تعلیم
و دانایی ،آنرا بطلب و در سخنان در هم و شبهـه آمیز خود را رهـا
مسـاز،تـا نـاگزیر بمشـاجره و منازعه شوی و پیش از انكـه پا بر این
راه گذاری ، از پروردگار یاری بخواه و برای كسب موفقیت و اجتناب
از هر بدی ویاسخنی كـه بـه باطل آمیختـه باشدو یا بضلالت گمراهیت
كشاند،تنهـا بخداوند مهربان پناه ببر و رو بسوی او آور.
آنگـاه
پس از اینكـه مطمئن شدی كـه دلت صـاف و پـاك گشتـه،و فروتن و
فـرمـانبـردار شده، و تمركز فكر واندیشـه یـافتـه ای و مقصدت تنهـا
در این راهست در آنچه من بتو سفارش و توصیه میكنم، بدقت اندیشـه
كن.
اما اگر آنچـه را كـه خـواهـانی، از تمركز فكـر و پـاكی
دل از پلیدی هـابدست نیـاوردی، بـدان كـه در این حـال بكـور
اشتـری میمـانی كـه در ورطـه های وهمناك و دره های تنگ و
تـاریك فروافتـاده است. چنین كسی كه براه اشتباه رود و خطا
كند،هرگزخواهان دین و آیین نیستو شبهات را با یقین میامیزد. برای
چنین كسی دست برداشتن و درنگ كردن در راه خود بصلاح نزدیك تر
است.
ای
پروردگار بزرگ ، خداوند نیاکان من ، ای آفتاب و ای خدایان این قربانیها را
از من بپذیرید و سپاس و نیایش مرا نیز در ازای عنایاتی که نسبت به من
فرموده و در همه زندگانیم به وسیله علایم آسمانی ، نوای پرندگان و ندای
انسان ارشادم کرده اید که چه باید بکنم و از چه کارها احتراز نمایم .به
خصوص قدر شناسی بی حد و قیاس دارم که هیچ گاه مرا از یاری و حمایت خود
محروم نداشته اید و هرگز حتی در حین نهایت کامیابی باز مقهور غرور نشده ام
. اکنون از درگاه متعال شما در خواست دارم زندگی فرزندانم ، زن ، دوستانم
و وطنم را قرین نیکی و سعادت بدارید و مرگ مرا هم مانند زندگانیم توام با
عزت و افتخار .
پسران
من و شما ای دوستانم ، پایان عمر من فرا رسیده است . من این حالت درگذشت
را بنا بر آثار و قراینی درک می کنم . وقتی که از میان شما رفتم باید به
وسیله گفتار و عمل نشان دهید که مرد سعیدی بوده ام .هنگامی که کودک بودم و
باز در اوان جنوانی و روزگار سالخوردگی از نعمتها و خوشیهای هر یک از آن
مراحل نیک برخوردار شده ام ، با مرور زمان بر قدرتم پیوسته افزوده شده است
اما در زمان کهولت نا توان تر از عهد جوانی نبوده ام و به خاطر ندارم
اقدام به کاری کرده باشم و یا چیزی طلب نموده باشم ولی کامیاب نشده باشم
.به علاوه دوستانم را به وسیله نیکیها بهره مند و خوشبخت و دشمنان خود را
خوار و زبون کرده ام و این سرزمین نیاکان خویش را که پیش از من نام و
نشانی در آسیا نداشت به اوج ترقی و تعالی رسانیده ام و حتی یکی از کشورهای
مسخر خویش را از دست نداده ام . در سراسر زندگی به آنچه خواسته ام رسیده
ام و همواره نگران که مبادا به شکستی دچار آیم یا خبر نکبت باری بشنوم و
همین بیم و نگرانی مانع از آن شد که به شیوه سبک سران زیاده از خود راضی و
غره شوم . اینک که از میان شما می روم پسرانم را باز می گذارم ،همان
فرزندانی که هدیه خدائی اند . وطن خود و دوستانم را سرفراز می گذارم و می
گذرم . شکی نیست که همگان مرا خوش بخت خواهند پنداشت و یاد مرا ارجمند و
گرامی خواهند داشت . اکنون باید دستوراتی راجع به کشورم و دستگاه پادشاهی
خویش بدهم تا پس از درگذشتم میان شما اختلافی پیش نیاید . ای پسرانم ، من
هر دو شما را یکسان دوست دارم . اما فرزند ارشدم را که بر اثر عمر طولانی
تر تجربیات بیشتری دارد رهبر جرگه آزاد مردان و راهنمای کار و عمل بر می
گزینم . خودم نیز در وطنم که خانه عزیز همه ماست به همین گونه بار آمده ام
که در قبال بزرگتران ، برادران و هم وطنانم در شهر یا جلسات و یا در حین
مذاکرات گذشت و مدارا نمایم . هر دو شما را هم به همین سان پرورش داده ام
که نسبت به بزرگتران خود احترام نمایید و دیگران که از شما جوان ترند شرط
و ادب و احترام را رعایت نمایند . اینها موازین و قواعدی است که به دست
شما می سپارم و آن حاصل تجربه های زندگی و موافق با عادات و رسوم ملی و
جزو آیین ماست .
ای
کمبوجیه ، پادشاهی توراست و این عین مشیت خداوندی است و تا آنجا نیز که به
خودم مربوط است و به تو ای تانا اوکسار ( بردیا )حکومت خطه های ماد ،
ارمنستان و کادوسیان را می سپارم . هر چند که پهناوری حصه برادر ارشدت
بیشتر است و او عنوان شاهی نیز دارد تو با یان سه قطعه سهم خویش به عقیده
من خوشی بیشتری خواهی داشت و گمان نمی کنم که از اسباب کامیابی و رفاه
چیزی کم و کسر داشته باشی . آنچه دل و جان آدمی را وجد و جلا می بخشد در
اختیار توست اما به آنچه دور از اختیار و دسترسی است ولع نمودن و غم
گرفتاریهای بسیار داشتن ، از رشک کامیابیهای من دمی نیاسودن ، در راه
دیگران چاه کندن و یا خود در دام بلا افتادن ، اینها نصیب و بار برادر تاج
دار توست و موانعی است که مجال و فراغتی برای آسایش او باقی نخواهد گذاشت
و تو ای کمبوجیه خود بهتر می دانی و گفتن من لزومی ندارد که آنچه تخت و
تاجت را حفظ کند این عصای شاهی من نیست بلکه وجود یاران صدیق و وفا دار
است . صداقت آنها نگهبان حقیقی تو وو مایه اقتداری است که هیچگاه بی هوده
نخواهد بود . ولی همیشه در این اندیشه باش که درستی و وفا مانند علف صحرا
به خودی خود رشد و نما ندارد ، زیرا اگر نهادی بود در همه افراد یکسان
مشاهده می گردید . چنان که خاصیت تمام مواد طبیعی نسبت به همه افراد بشر
مساوی است . هر رهبری باید پیروانی صدیق برای خود فراهم سازد و این منظور
با تهدید و زور حاصل شدنی نیست بلکه لازمه آن احسان و مهربانی است .خداوند
رشته محکم برادری را استوار فرموده است که اثرات و نتایج بی شمار دارد .
شما نیز رفتار خود را بر این قاعده آسمانی نهاده آن را وسیله مهر ورزی
متقابل قرار دهید . هر گاه چنین کنید هیچ قدرتی دیگر بر نیروی دو برادر
چیرگی نخواهد یافت . آن کسی که در فکر برادر است به خویش نیکی می رساند .
چه کس دیگری به قدر برادر خواستار بزرگی و سربلندی برادر است ؟ و چه کسی
به وسیله ای دیگر مگر اقتدار برادر مصون از خطر ؟ ای تانا اوکسار مبادا
هیچ کس بهتر و بیشتر از تو نسبت به برادرت اطاعت نماید و در حمایت وی از
تو کوشا تر باشد . برکات قدرت او و یا ادبار و بدبختی او زودتر از هر کس
به تو خواهد رسید . پس خودت انصاف بده که در ازای کمترین محبت از کدام
ناحیه خیر و خوشی بیشتری انتظار توانی داشت و در مقابل مدد و حمایت خودت
یاری و حمایت بیشتر ؟ آیا سخت تر از سردی و برودت بین دو برادر چیزی هست ؟
کدام قدر و احترامی گرامی تر از احترام متقابل دو برادر می شود ؟ ای
کمبوجیه تو نیز بدان که فقط برادری که در قلب برادر کانون محبتی دارد از
مکر و فسون مردم زمانه مصون خواهد بود . ای هر دو فرزندم شما را به خدایان
اجداد خویش سوگند می دهم که اگر به خوشنودی خاطرم علاقه دارید با هم خوب
باشید و خیال نکنید چون از میان شما بروم پاک نیست و نابود شده ام . شما
با دیدگان ظاهری خود هیچگاه روحم را ندیده اید اما همواره شاهد اثراتش
بوده اید . ایا ندیده اید که روح مقتولان چه اتشی در جان جنایت کاران می
افکند و شراره انتقام چه طوفانی در وجود تبهکاران بر می انگیزد ؟ آیا خیال
می کنید اگر آدمیان می دانسته اند که ارواح آنها هیچگونه قدرتی ندارد باز
احترام و ستایش مردگان دوام می یافت ؟
ای
فرزندانم بدانید که هستی روح انسان فقط تا وقتی نیست که در این تن فانی
است و تا از بدن رفت ، نابود می شود . نه ، به عقیده من تا موقعی که روح
در کالبد ماست مایه زندگی تن است و این تصور به نظر من دور از امکان که با
جدایی از بدن بی جان ، روح نیست و نابود می گردد . برعکس پس از رهایی از
تن که سرانجام پاک و منزه و از بندها آزاد می شود به عالی ترین مدارج عضم
و تعالی خواهد رسید . وقتی که بدن ما به حالت انحلال افتاد هر یک از اجزای
ترکیبی آن به عنصر اصلی خود باز می گردد . در هر حال خواه روح فانی شود یا
باقی بماند ، باز دیدنی نیست . ملاحظه کنید این دو عامل توامان کامل ،
یعنی مرگ و خواب چه شباهت عظیمی با هم دارند . در خواب است که روح انسان
حد اعلای جنبه ملکوتی خود را باز می یابد و آنچه را که شدنی است و در پیش
است در می یابد زیرا که در حالت خواب بیش از هر موقع دیگر روح آزاد است .
پس اگر آنچه می گویم حقیقت باشد و روح فقط از بدن جدا و آزاد می شود بر
شما است که در تکریم و نیایش روح من بکوشید و به آنچه اندرز می دهم رفتار
کنید و اگر هم چنین نباشد و هستی روح به بقای تن بسته باشد و فانی می شود
، خداوند همواره جاودانی است و بر همه امور عالم ناظر و قادر متعال و
نگهبان نظم کرداری جهان است و عظمت و خیر او به وهم و خیال در نیاید .
ای
فرزندان ، پس از خدا بترسید و هرگز در پندار و گفتار و رفتار به راه گناه
نروید .بعد از پروردگار ، انتظارم از شما این است که به افراد بشر که در
نتیجه زاد و ولد جاودانی هستند احترام بگذارید ، زیرا که خدایان شما را در
ظلمت مستور نمی دارند بلکه کردار شما در انظار نیک هویدا است . هر گاه
اعمال شما قرین نیکی و داد باشد نفوذ و قدرت شما درخشان خواهد نمود ، اما
اگر در صدد صدمه و آزار یکدیگر برآیید اعتماد همگان از شما سلب خواهد شد ،
چون تا معلوم شود که نسبت به کسی که بیش از همه باید احترام و محبت ورزید
اندیشه آزار دارید ، هیچ کس اگر خود نیز مایل باشد باز به شما اطمینان
نخواهد داشت .پس اگر سخنانم به اندازه کافی خوش اثر و نافذ باشد و به
رعایت وظایف خود نسبت به یکدیگر آشنا می شوید چه بهتر و گرنه تاریخ که
بهترین مربی است به شما درس عبرت خواهد داد . زیرا که والدین همواره
درباره فرزندان خویش علاقه دارند و برادران نسبت به یکدیگر . اما مواردی
هم بر خلاف این قاعده طبیعی پیش آمده است . از این رو خود درست بنگرید که
کدام راه نتیجه بهتری داشته است و ار آن پیروی کنید که عین صلاح و رستگاری
است .
وقتی
که از دنیا رفتم بدنم را در تابوت زر یا نقره و یا هر گونه حفاظ دیگری
نگذارید ، بلکه هر چه زودتر دفن کنید و چه بهتر که در آغوش خاک که مادر
همه نعمتهای نیک و نازنین است و نگهبان چیزهای خوب و سودمند ، آرام گیرم .
من در همه عمر خود خواستار خیر و صلاح آدمیان بوده ام و بس نیکو است که در
دل خاک که ولی نعمت بشر است بمانم . ایرانیان و یارانم را بر مزارم فرا
آورید تا شریک آسودگی و سعادتم باشند و تهنیتم گویند که سرانجام ، رستگار
از دنیا رفته ام و دیگر بار غصه و ادبار ندارم . خواه من با خدایان قرین
شوم و یا نا کام به همه آنها که هنگام دفن جنازه ام حضور دارند ، پیش از
فرا رفتن به خاطر وجودی که سعادتمند زیسته است بخششها کنید و این آخرین
حرفم را نیز در خاطر یسپارید : « اگر بخواهید دشمنان خود را خوار کنید ،
با دوستان خویش خوبی کنید »
جرالدین دخترم، از تو دورم، ولی یک لحظه
تصویر تو از دیدگانم دور نمی شود. اما تو کجایی؟ در پاریس روی صحنه ی تئاتر پر
شکوه شانزه لیزه... این را می دانم و چنان است که در این سکوت شبانگاهی، آهنگ قدمهایت
را می شنوم. شنیده ام نقش تو در این نمایش پر شکوه، نقش آن دختر زیبای حاکمی است
که اسیر خان تاتار شده است.
جرالدین، در نقش ستاره باش اما اگر فریاد
تحسین آمیز تماشاگران و عطر مستی آور گلهایی که برایت فرستاده اند تو را فرصت
هوشیاری داد، بنشین و نامه ام را بخوان... من پدر تو هستم. امروز نوبت توست که
هنرنمایی کنی و به اوج افتخار برسی. امروز نوبت توست که صدای کف زدنهای تماشاگران
تو را به آسمانها ببرد. به آسمانها برو ولی گاهی هم روی زمین بیا و زندگی مردم را
تماشا کن. زندگی آنان که با شکم گرسنه، در حالی که پاهایشان از بینوایی می لرزد و
هنرنمایی می کند. من خود یکی از ایشان بودم.
جرالدین دخترم، تو مرا درست نمی شناسی. در
آن شبهای بس دور با تو قصه ها بسیار گفتم اما غصه های خود را هرگز نگفتم. آن هم
داستانی شنیدنی است. داستان آن دلقک گرسنه که در پست ترین صحنه های لندن آواز می
خواند و صدقه می گیرد. این داستان من است. من طعم گرسنگی را چشیده ام. من درد
نابسامانی را کشیده ام. و از اینها بالاتر رنج حقارت آن دلقک دوره گرد که اقیانوسی
از غرور در دلش موج می زند. اما سکه ی صدقه ی آن رهگذر که غرورش را خرد نمی کند
رانیز احساس کرده ام. با این همه زنده ام و از زندگان پیش از آن که بمیرند حرفی
نباید زد. داستان من به کار نمی آید. از تو حرف بزنم. به دنبال نام تو نام من است.
چاپلین، جرالدین دخترم، دنیایی که تو در آن
زندگی می کنی دنیای هنرپیشگی و موسیقی است. نیمه شب آن هنگام که از سالن پرشکوه
تئاتر بیرون می آیی، آن ستایشگران ثروتمند را فراموش کن. ولی حال آن راننده تاکسی
را که تو را به منزل می رساند بپرس. حال زنش را بپرس و اگر آبستن بود و پولی برای
خرید لباس بچه نداشت، مبلغی پنهانی در جیبش بگذار.....
به نماینده خود در پاریس دستور داده ام فقط
وجه این نوع خرجهای تو را بی چون و چرا بپردازد. اما برای خرجهای دیگرت، باید برای
آن صورت حساب بفرستی.....
دخترم جرالدین، گاه و بی گاه با مترو و
اتوبوس شهر بگرد. مردم را نگاه کن. زنان بیوه و یتیم را بشناس و دست کم روزی یک
بار بگو: *من هم از آنها هستم.* تو واقعا یکی از آنها هستی. هنر قبل از آنکه دو
بال دور پرواز به انسان بدهد، اغلب دو پای او را می شکند. وقتی به مرحله ای رسیدی
که خود را برتر از تماشاگران خویش بدانی، همان لحظه تئاتر را ترک کن و با تاکسی
خود را به حومه ی پاریس برسان. من آنجا را خوب می شناسم. آنجا بازیگران مانند خویش
را خواهی دید که از قرنها پیش زیباتر از تو، چالاکتر از تو و مغرورتر از تو
هنرنمایی می کنند. اما در آنجا از نور خیره کننده ی نورافکن های تئاتر شانزه لیزه
خبری نیست. نورافکن کولی ها تنها نور ماه است. نگاه کن، آیا بهتر از تو هنرنمایی
نمی کنند؟ اعتراف کن. دخترم... همیشه کسی هست که بهتر از تو هنرنمایی کند و این را
بدان که هرگز در خانواده ی چارلی چاپلین کسی آنقدر گستاخ نبوده که یک کالسکه ران
یا یک گدای کنار رود سن یا کولی هنرمند حومه پاریس را ناسزایی بگوید.......
دخترم، جرالدین، چکی سفید برای تو فرستاده
ام که هر چه دلت می خواهد بگیری و خرج کنی. ولی هر وقت خواستی دو فرانک خرج کنی،
با خود بگو سومین فرانک از آن من نیست. این مال یک فرد فقیر گمنام می باشد که امشب
به یک فرانک احتیاج دارد. جستجو لازم نیست. این نیازمندان گمنام را اگر بخواهی همه
جا خواهی یافت. اگر از پول و سکه برای تو حرف میزنم برای آن است که از نیروی فریب
و افسوس پول، این فرزند شیطان، خوب آگاهم.......
من زمانی دراز در سیرک زیسته ام و همیشه و
هر لحظه برای بندبازان بر روی ریسمانی بس نازک و لرزنده نگران بوده ام. اما دخترم
این حقیقت را بگویم که مردم بر روی زمین استوار و گسترده، بیشتر از بندبازان
ریسمان نااستوار سقوط می کنند.
دخترم، جرالدین، پدرت با تو حرف میزند.
شاید شبی درخشش گرانبهاترین الماس این جهان تو را فریب دهد. آن شب است که این الماس،
آن ریسمان نااستوار زیر پای تو خواهد بود و سقوط تو حتمی است.... روزی که چهره ی
زیبای یک اشراف زاده ی بی بند و بار تو را بفریبد، آن روز است که بندبازی ناشی
خواهی بود. بندبازان ناشی همیشه سقوط می کنند.
از این رو دل به زر و زیور مبند. بزگترین
الماس این جهان آفتاب است که خوشبختانه بر گردن همه می درخشد.... اما اگر روزی دل
به مردی آفتاب گونه بستی، با او یکدل باش و به راستی او را دوست بدار و معنی این
را وظیفه ی خود در قبال این موضوع بدان. به مادرت گفته ام که در این خصوص برای تو
نامه ای بنویسد. او بهتر از من معنی عشق را می داند. او برای تعریف معنی عشق، که
معنی آن یکدلی است شایسته تر از من است......
دخترم، هیچ کس و هیچ چیز را در این جهان
نمی توان یافت که شایسته آن باشد که دختری ناخن پای خود را به خاطر آن عریان
کند..... برهنگی بیماری عصر ماست. به گمان من تن تو باید مال کسی باشد که روحش را
برای تو عریان کرده است.
دخترم جرالدین، برای تو حرف بسیار دارم ولی
به موقع دیگری می گذارم و با این پیام نامه ام را پایان می بخشم:
*** انسان باش، پاکدل و یکدل؛
زیرا که گرسنه بودن، صدقه گرفتن و در فقر مردن، هزار بار قابل تحمل تر از پست و بی
عاطفه بودن است. ***
مدیر وبلاگ: